ΕΝΦΙΑ: Πώς μειώνεται, κρίσιμα λάθη στο Ε9 και γιατί η ανάγκη για νέα μείωση πιέζει
Του Μάνου Κρανίδη*
*Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO, Τεχνική εταιρεία -Διαχείριση Ακινήτων «KRAMA PROPERTY» www.kramaproperty.com, manoskranidis@gmail.com, Γραμματέας Ενημέρωσης
Ο ΕΝΦΙΑ εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πιο επιβαρυντικούς φόρους για τα ελληνικά νοικοκυριά, παρά τις μειώσεις των τελευταίων ετών. Σήμερα προσεγγίζει ακόμη τα 2,3 δις ευρώ. Η ουσία όμως δεν βρίσκεται μόνο στο ύψος του φόρου, αλλά και στο πώς μπορεί να μειωθεί νόμιμα από τον πολίτη και πώς συχνά αυξάνεται άδικα λόγω λαθών στο Ε9. Για χιλιάδες ιδιοκτήτες, η διαφορά μεταξύ ενός «δίκαιου» και ενός υπερβολικού ΕΝΦΙΑ κρίνεται στις λεπτομέρειες.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο ΕΝΦΙΑ σήμερα
Η πρώτη και πιο άμεση δυνατότητα μείωσης είναι μέσω της ασφάλισης του ακινήτου. Όσοι ασφαλίζουν την κατοικία τους για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα δικαιούνται έκπτωση έως και 20%, ανάλογα με την αξία του ακινήτου (μέχρι 500χιλ αξία μετά 10%) και τη διάρκεια της ασφάλισης. Πρόκειται για μια νέα φιλοσοφία φορολόγησης που επιβραβεύει την πρόληψη και όχι μόνο την αποκατάσταση ζημιών που όλοι πρέπει να επιβεβαιώσουν στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ μέχρι 16/2/2026
Σημαντικές μειώσεις προκύπτουν επίσης με βάση εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια. Χαμηλό εισόδημα, μικρή ακίνητη περιουσία, οικογένειες με παιδιά, τρίτεκνοι, πολύτεκνοι και άτομα με βαριά αναπηρία μπορούν να πετύχουν 50% έκπτωση ή ακόμη και πλήρη απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
Επιπλέον, η κύρια κατοικία σε μικρούς οικισμούς έως 1.500 κατοίκους μπορεί να φορολογείται με 50% χαμηλότερο ΕΝΦΙΑ, στο πλαίσιο της προσπάθειας στήριξης της περιφέρειας και ανάσχεσης της ερήμωσης της υπαίθρου.
Τέλος, σε περιοχές που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές, προβλέπεται αναστολή ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για συγκεκριμένα έτη και για διατηρητέα κτίρια μικρής αξίας κάτω των 400χιλ ευρώ.
Τα κρίσιμα λάθη στο Ε9 που «φουσκώνουν» τον φόρο
Το Ε9 αποτελεί τη βάση υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ και οποιοδήποτε λάθος μεταφράζεται άμεσα σε μεγαλύτερο φόρο. Τροποποιήσεις γίνονται τώρα μέχρι 31/1/2026.
Ένα από τα συχνότερα λάθη αφορά τα τετραγωνικά μέτρα. Περισσότερα δηλωμένα τετραγωνικά σημαίνουν υψηλότερος φόρος, ενώ λιγότερα οδηγούν σε αναδρομικούς φόρους και πρόστιμα.
Εξίσου κρίσιμη είναι η λανθασμένη χρήση του ακινήτου: άλλο φορολογικό βάρος έχει η κύρια κατοικία, άλλο μια αποθήκη και άλλο ένας επαγγελματικός χώρος. Ένα λάθος «κλικ» μπορεί να κοστίσει εκατοντάδες ευρώ ετησίως.
Η μη δήλωση ενός ακινήτου ως ημιτελούς ή ως κενού και μη ηλεκτροδοτούμενου στερεί από τον ιδιοκτήτη σημαντικές μειώσεις. Αντίστοιχα, λάθος έτος κατασκευής –που εμφανίζει ένα ακίνητο νεότερο από ό,τι είναι– ανεβάζει τον φόρο για πολλά χρόνια.
Τέλος, η μη έγκαιρη δήλωση αγορών, πωλήσεων, γονικών παροχών ή κληρονομιών οδηγεί είτε σε φόρο για ακίνητα που δεν υπάρχουν πια είτε σε απώλεια εκπτώσεων που δικαιούται ο πολίτης.
Παρά τις διορθώσεις και τις εκπτώσεις, ο ΕΝΦΙΑ παραμένει βαρύς για τη μικρή και μεσαία ιδιοκτησία. Την ίδια στιγμή, στην αγορά συσσωρεύονται χιλιάδες ακίνητα στα χέρια τραπεζών και επενδυτικών funds, πολλά από τα οποία παραμένουν κενά και αναξιοποίητα.
Η ανάγκη σήμερα δεν είναι απλώς νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ γενικά, αλλά και με ανακατεύθυνση του μικρότερου συνολικού βάρους: λιγότερος φόρος για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα και μεγαλύτερη πίεση στις τράπεζες και funds, δηλαδή στους σε μεγάλους κατόχους αδρανών ακινήτων, ώστε να οδηγηθούν στην αξιοποίησή τους. Μόνο έτσι μπορεί να δοθεί πίεση για να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να αποκλιμακωθούν οι τιμές. Ο ΕΝΦΙΑ μπορεί και πρέπει να μειωθεί περαιτέρω για τους πολίτες, αλλά ταυτόχρονα να μετατραπεί σε εργαλείο πολιτικής στέγασης.