Φοιτητική στέγη: Κάθε χρόνο ακριβότερη, χωρίς ακόμη συγκροτημένη στεγαστική πολιτική
Του Μάνου Κρανίδη*
*Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO Τεχνική Εταιρεία «KRAMA PROPERTY»,Γραμματέας Ενημέρωσης μέλος ΔΣ ΠΟΜΙΔΑ, Πρόεδρος ΕΝΙΒΟΠΑ, Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου,www.kramaproperty.com
Η φοιτητική στέγη αποτελεί ένα διαχρονικό και ολοένα ακριβότερο πρόβλημα για την ελληνική οικογένεια. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι και το 2026 οι μέσες ζητούμενες τιμές φοιτητικής κατοικίας συνεχίζουν ανοδικά, με πανελλαδική αύξηση 5,3% σε σχέση με το 2025. Στον Πειραιά, για παράδειγμα, η μέση ζητούμενη τιμή φθάνει τα 12,6 ευρώ/τ.μ., ενώ ήδη από το 2025 σε πολλές φοιτητικές περιοχές της Αθήνας ένα μικρό διαμέρισμα κινούνταν περίπου στα 450-500 ευρώ τον μήνα.
Το σημαντικότερο είναι ότι οι τιμές αυτές πρέπει να εξετάζονται σε σχέση με το μέσο διαθέσιμο εισόδημα της ελληνικής οικογένειας. Ένα ενοίκιο 450 ή 500 ευρώ, στο οποίο προστίθενται κοινόχρηστα, ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση, διατροφή και μετακινήσεις, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα υψηλό συνολικό κόστος. Υπάρχουν εκτιμήσεις ότι η συνολική μηνιαία επιβάρυνση ενός φοιτητή που σπουδάζει μακριά από την οικογενειακή κατοικία μπορεί πλέον να ξεπερνά τα 900 ευρώ.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαχρονική αδυναμία: η χώρα δεν έχει αναπτύξει συγκροτημένη πολιτική φοιτητικής κατοικίας αντίστοιχη με τις πραγματικές ανάγκες. Οι δημόσιες φοιτητικές εστίες δεν επαρκούν και τα δημόσια πανεπιστήμια δεν διαθέτουν ολοκληρωμένη στεγαστική μέριμνα μεγάλης κλίμακας.
Παράλληλα, δεν υπάρχει μία ενιαία δημόσια πλατφόρμα τύπου gov.gr που να συνδέει οργανωμένα πανεπιστήμια, φοιτητές και αγορά κατοικίας, με πιστοποιημένα διαθέσιμα ακίνητα, πραγματικά στοιχεία, δυνατότητες συγκατοίκησης και πληροφόρηση για το κόστος. Μια τέτοια πλατφόρμα θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια, διαφάνεια και καλύτερη αντιστοίχιση προσφοράς και ζήτησης.
Μία άμεση λύση για πολλές οικογένειες είναι η συγκατοίκηση. Δύο φοιτητές μπορούν να μοιραστούν όχι μόνο το μίσθωμα αλλά και κοινόχρηστα, ενέργεια, internet και άλλα πάγια έξοδα, αποκτώντας παράλληλα πρόσβαση σε μεγαλύτερη και συχνά καλύτερη κατοικία. Επιπλέον, το στεγαστικό επίδομα προβλέπει αυξημένη ενίσχυση σε επιλέξιμες περιπτώσεις συγκατοίκησης.
Απαιτείται επίσης άμεση και οργανωμένη έρευνα αγοράς, πάντα με διεξοδική επίσκεψη στο ακίνητο, μόλις οριστικοποιηθεί η σχολή. Οι οικογένειες πρέπει να συγκρίνουν όχι μόνο το ενοίκιο αλλά την κατάσταση του ακινήτου, την ενεργειακή απόδοση, τη θέρμανση, τα κοινόχρηστα, την ασφάλεια και κυρίως το κόστος και τον χρόνο μετακίνησης. Όταν βρεθεί ένα πραγματικά κατάλληλο ακίνητο σε λογική τιμή, χρειάζεται γρήγορη και ασφαλής συμφωνία με μισθωτήριο και ανάρτηση στο ΤΑΧΙΣ.
Η μακροπρόθεσμη λύση, όμως, βρίσκεται και στην αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας. Κενά ακίνητα του Δημοσίου, των ΑΕΙ και των δήμων μπορούν, όπου είναι τεχνικά εφικτό, να μετατραπούν σε φοιτητικές κατοικίες, με δημόσια χρηματοδότηση, παραχωρήσεις ή ΣΔΙΤ. Χιλιάδες ακίνητα κάθονται κενά ενώ οι υφιστάμενες φοιτητικές εστίες λίγες και σε κακή κατάσταση κατά πλειοψηφία χωρίς οργανωμένη διαχείριση.
Η φοιτητική στέγη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται κάθε Αύγουστο σαν ένα καινούργιο πρόβλημα. Χρειάζεται επιτέλους εθνικό σχέδιο φοιτητικής κατοικίας. Γιατί όταν η στέγαση ενός φοιτητή προσεγγίζει έναν ολόκληρο χαμηλό μισθό, η κατά τα άλλα δωρεάν δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση παύει στην πράξη να είναι οικονομικά δωρεάν για την οικογένεια.