Άρθρο τακτική στήλη ΠΑΡΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ “Αθέατη Ελλάδα, μια πρόκληση και ευκαιρία.” 29/6/2025

Του Μάνου Κρανίδη*

*Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO «KRAMA PROPERTY»,Γραμματέας Ενημέρωσης ΠΟΜΙΔΑ,

Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου,www.kramaproperty.com

Σε πρόσφατο εξαιρετικό συνέδριο, που είχα την τιμή να είμαι ομιλητής αναδείχθηκε η πλευρά της Αθέατης Ελλάδας (Unseen Greece). Η Ελλάδα είναι γνωστή παγκοσμίως για τα γραφικά νησιά της, τα αρχαία μνημεία, τους σπουδαίους ιστορικούς χώρους της, τα διεθνή σημεία της ηπειρωτικής χώρας, τις ηλιόλουστες ακρογιαλιές και βέβαια την πρωτεύουσα της Αθήνα. Όμως, πίσω από τα τουριστικά φυλλάδια και τις καρτ-ποστάλ, υπάρχει η αθέατη Ελλάδα. Είναι αυτή που κρύβεται τόσο σε σημεία των μεγάλων πόλεων, στην ηπειρωτική Ελλάδα και στην ενδοχώρα, σε μικρότερα ορεινά χωριά και νησιά, σε μονοπάτια ξεχασμένα από τον χρόνο, σε ιστορικά σημεία παγκόσμιας εμβέλειας και τοπικές παραδόσεις που συνεχίζουν να ζουν ήσυχα, μακριά από την μαζική εμπορευματοποίηση. Εκεί, που οι κάτοικοι κρατούν ζωντανή την τοπική διάλεκτο, την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τα ήθη που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά. Σπίτια από πέτρα, καφενεία με τζάκι, γιορτές με αυθεντική μουσική και χορό: αυτή είναι η άλλη Ελλάδα που σήμερα δεν χωράει ακόμη στην 1η προβολή σε ταξιδιωτικά πακέτα. Μια Ελλάδα εκλειπτικής φύσης, τόπος αναψυχής, με αληθινές νέες εμπειρίες που βρίσκονται στα μουσεία επαρχιακών πόλεων, σε ξωκλήσια κρυμμένα σε βουνοκορφές, σε γιορτές χωρίς φαντασμαγορία αλλά γεμάτες καρδιά, ο ελληνικός πολιτισμός και οι εκπληκτικές παραδόσεις συνεχίζουν να εκφράζονται με τρόπο αυθεντικό. Μικροί τοπικοί θίασοι, παζάρια παραδοσιακής τέχνης και εργαστήρια που διδάσκουν υφαντουργία ή κεραμική, και τοπικές παραγωγές προϊόντων μαρτυρούν πως η παράδοση δεν είναι παρελθόν, αλλά ζωντανό παρόν. Η αθέατη Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα ταξίδι εκτός της κορεσμένης πεπατημένης ζήτησης και λογικής. Είναι η Ελλάδα των κοινοτήτων, της αυθεντικής φιλοξενίας, των άθικτων φυσικών τοπίων, του υγιούς περιβάλλοντος, και της πολιτισμικής πολυμορφίας Είναι μια επιστροφή στην ουσία, στον άνθρωπο, στη φύση, στις ρίζες. Είναι μια ευκαιρία να δούμε τον τόπο μας αλλιώς, με τα μάτια της ψυχής με ήπια αξιοποίηση σε μια εποχή που η μαζικότητα του τουρισμού φτάνει στον κορεσμό της.

Η πρόκληση σωστής προβολής και αξιοποίησης της Αθέατης Ελλάδας είναι μια πρόσκληση και ευκαιρία σήμερα για την κοινωνία, οικονομία και βέβαια την βάση της, την ακίνητη περιουσία. Σε μια εποχή όπου τα φώτα της δημοσιότητας στρέφονται κυρίως προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, μια άλλη Ελλάδα —η λεγόμενη «Αθέατη Ελλάδα» είναι μια νέα δυναμική πρόσκληση, ιδιαίτερα στον τομέα της κτηματαγοράς. Εκεί ίσως σήμερα βρίσκονται πραγματικές ευκαιρίες για μεσο-μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Αστικές και Περιφερειακές περιοχές, σημεία εξαιρετικά αλλά ξεχασμένα από τον χρόνο, παραθαλάσσιες περιοχές χωρίς τουριστικό κορεσμό και ορεινοί ηπειρωτικοί οικισμοί με αυθεντικό χαρακτήρα, κρύβουν πραγματικές επενδυτικές ευκαιρίες, ήπιας αξιοποίησης, και μια μοναδική ποιότητα εμπειρίας και ζωής.. Η απάντηση είναι: και τα δύο. Η βιώσιμη αξιοποίηση της Αθέατης Ελλάδας απαιτεί επιτέλους την σχεδιασμένη ουσιαστική περιφερειακή ανάπτυξη, αποκέντρωση και επενδύσεις της πολιτείας. Αλλά και ένα ξεκάθαρο πολεοδομικό και επενδυτικό περιβάλλον, με υποδομές, χωρίς τις σημερινές αβεβαιότητες. Μια πολιτική που θα ενισχύσει της ανάπτυξη της παραγωγής, των θέσεων εργασίας σε αυτούς τους προορισμούς και θα δοθούν επιτέλους σοβαρά κίνητρα επενδύσεων και βιώσιμης ανάπτυξης.

Η Αθέατη Ελλάδα είναι δυνητικά μια ευκαιρία για την κτηματαγορά για τους εξής λόγους:

• Χαμηλό κόστος αγοράς και επένδυσης κατά 50% από προορισμούς πρώτης γραμμής.
• Αύξηση του ενδιαφέροντος από ξένους επενδυτές
• Εργασία από απόσταση (remote work): Πολλοί Έλληνες και ξένοι εγκαθίστανται σε μικρότερους οικισμούς, κυνηγώντας ποιότητα ζωής και φυσικό περιβάλλον και παράλληλα Online εργασία πχ ψηφιακοί νομάδες.
• Βελτίωση πρόσβασης σε σχέση με παρελθόν
• Μοναδικά παγκοσμίως σημεία φύσης, ιστορίας, ομορφιάς και ποιότητας ζωής και εμπειριών.

Ενδεικτικά σημεία ενδιαφέροντος είναι:

• Περιφερειακά Σημεία Αστικών Κέντρων και Αττικής
• Μικρότερα Νησιά
• Ιστορικοί τόποι της Ελλάδας
• Ενδοχώρα
  • Πελοπόννησος
  • Δυτική Στερεά και Ήπειρος
  • Ενδοχώρα Κρήτης.
  • Θράκη και Ανατολική Μακεδονία
• Ημιορεινά και ορεινά σημεία

Βέβαια για να γίνει πραγματικότητα μια τέτοια πολιτική για την Αθέατη Ελλάδα απαιτούνται πολλές  προκλήσεις, και πρέπει να αρθούν εμπόδια και κίνδυνοι.

• Η Έλλειψη υποδομών (δρόμοι, ίντερνετ, υγειονομική κάλυψη)
• Η Γραφειοκρατία και ασάφεια νομοθεσίας σε μεταβιβάσεις, άδειες, υλοποίηση έργων
• Η μεγάλη αδυναμία του Κράτους και των τοπικών κοινωνιών και δημοτικών υπηρεσιών να υποστηρίξουν πραγματικά νέες επενδύσεις στην αδειοδότηση και υλοποίηση τους.
• Η διαχρονική Υποβάθμιση σε ορισμένες περιοχές λόγω εγκατάλειψης
• Η έλλειψη ασφαλές πλαισίου επενδύσεων πχ πολεοδομικό περιβάλλον, νομοθετικό περιβάλλον, κτηματολόγιο και υπηρεσίες έκδοσης αδειών δόμησης κλπ.
• Η έλλειψη και γνωστοποίηση σημαντικών κινήτρων για επένδυση στην Αθέατη Ελλάδα και την περιφερειακή βιώσιμη ανάπτυξη πχ φορολογικά, χρηματοδοτικά, εργασιακά.

Η επιτυχία προϋποθέτει ουσιαστικό και ρεαλιστικό σχέδιο και εφαρμογή του με άμεση συνεργασία κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης. Αλλά στη χώρα μας η ουσία είναι ζητούμενο και οι διακυβερνήσεις, της επιφανειακής εφήμερης προσέγγισης, έχουν αποδείξει την αδυναμία τους και την έλλειψη ουσιαστικής στόχευσης τους για περιφερειακή ανάπτυξη και αξιοποίηση της Αθέατης Ελλάδας. Συνεπώς, η Αθέατη Ελλάδα δεν είναι μόνο ένας όρος γεωγραφικός ή πολιτισμικός· είναι και μια νέα, πολλά υποσχόμενη ευκαιρία για νέες επενδύσεις, ήπιες και αποδοτικές. Η στροφή προς τη γη, την ποιότητα ζωής και την επένδυση στην περιφέρεια, ενισχύεται πλέον όχι μόνο από ρομαντισμό, αλλά και από στέρεα οικονομικά δεδομένα. Όσοι δουν μπροστά, μπορούν να επωφεληθούν απτά. Γιατί τελικά, η πραγματική αξία δεν βρίσκεται πάντα εκεί που φαίνεται, αλλά εκεί που λίγοι κοιτάζουν σήμερα και πολλοί αύριο.