Άρθρο ΠΑΡΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Κενά ακίνητα και εκτός σχεδίου δόμηση: Εκατομμύρια ιδιοκτησίες αναξιοποίητες, ενώ λείπουν κατοικίες

Κενά ακίνητα και εκτός σχεδίου δόμηση: Εκατομμύρια ιδιοκτησίες αναξιοποίητες, ενώ λείπουν κατοικίες

Του Μάνου Κρανίδη*

*Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MSc, CEO Τεχνική Εταιρεία «KRAMA PROPERTY»,Γραμματέας Ενημέρωσης μέλος ΔΣ ΠΟΜΙΔΑ, Πρόεδρος ΕΝΙΒΟΠΑ, Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου,www.kramaproperty.com

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα μεγάλο στεγαστικό παράδοξο. Από τη μία πλευρά, εκατομμύρια ακίνητα παραμένουν κενά ή αναξιοποίητα επί χρόνια. Από την άλλη, χιλιάδες οικογένειες και νέοι εργαζόμενοι αδυνατούν να βρουν προσιτή κατοικία, ενώ οι τιμές αγοράς και τα ενοίκια επιβαρύνουν ολοένα περισσότερο τα εισοδήματα.

Πώς είναι δυνατόν μια χώρα με τόσο μεγάλο ακίνητο απόθεμα να αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών;

Σύμφωνα με την Απογραφή του 2021, στην Ελλάδα καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια κενές κατοικίες, σχεδόν το 35% του συνολικού αποθέματος. Πρόσφατη ανάλυση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή αναφέρει περίπου 1,81 εκατομμύρια αδρανείς κατοικίες, που δεν προσφέρονται προς πώληση ή ενοικίαση.

Βεβαίως, δεν είναι όλες άμεσα κατοικήσιμες. Ορισμένες βρίσκονται σε περιοχές περιορισμένης ζήτησης, άλλες χρησιμοποιούνται εποχικά, ενώ πολλές απαιτούν εκτεταμένες επισκευές. Ωστόσο, ακόμη και η ενεργοποίηση μικρού μέρους αυτού του αποθέματος θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την προσφορά.

Οι αιτίες της αδράνειας είναι γνωστές: υψηλό κόστος ανακαίνισης, φορολογικές επιβαρύνσεις, κληρονομικές και ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες, πολεοδομικές αυθαιρεσίες, γραφειοκρατία και αβεβαιότητα στις μισθώσεις.

Παράλληλα, χιλιάδες ιδιοκτησίες εκτός σχεδίου παραμένουν εγκλωβισμένες σε πολεοδομική αβεβαιότητα.

Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, ιδιαίτερα η απόφαση 176/2023, έχει αναδείξει την απαίτηση προσώπου σε νομίμως υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο για την οικοδομησιμότητα εκτός σχεδίου γηπέδων. Η απουσία ολοκληρωμένης αναγνώρισης του οδικού δικτύου δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Ιδιοκτήτες γηπέδων ακόμη και άνω των τεσσάρων στρεμμάτων αδυνατούν να εξασφαλίσουν σαφή απάντηση για τη δυνατότητα δόμησης. Επενδύσεις αναβάλλονται, μεταβιβάσεις δυσχεραίνονται και περιουσίες παραμένουν αναξιοποίητες.

Πρώτη προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η αναγνώριση των νομίμως υφιστάμενων κοινόχρηστων οδών, με ενιαία κριτήρια και σαφή διοικητική διαδικασία. Χωρίς αυτήν, η αβεβαιότητα θα συνεχιστεί, ανεξάρτητα από τις υπόλοιπες πολεοδομικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, απαιτείται επιτάχυνση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, με σωστές, τεκμηριωμένες και ρεαλιστικές μελέτες ήπιας ανάπτυξης, που θα λαμβάνουν υπόψη τη φέρουσα ικανότητα, τις υποδομές, την προστασία του περιβάλλοντος και τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η επίσπευση της πολυετούς διαδικασίας έγκρισής τους. Οι αλλεπάλληλες γνωμοδοτήσεις, διαβουλεύσεις, διοικητικές αποφάσεις και πιθανές προσφυγές μπορούν να παρατείνουν την ολοκλήρωση του σχεδιασμού για χρόνια. Χρειάζονται δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, συντονισμός υπηρεσιών και έγκαιρη νομική τεκμηρίωση, με διατήρηση των αναγκαίων περιβαλλοντικών ελέγχων και δικαιωμάτων συμμετοχής.

Ταυτόχρονα, χρειάζεται μαζική ενεργοποίηση κενών κατοικιών, με ουσιαστικές επιδοτήσεις ανακαίνισης, φορολογικά κίνητρα, απλούστερες διαδικασίες και αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων.

Η προστασία του περιβάλλοντος και η ασφάλεια δικαίου δεν είναι αντίθετοι στόχοι. Ο ορθολογικός σχεδιασμός μπορεί να εξασφαλίσει και τα δύο.

Το στεγαστικό δεν αντιμετωπίζεται μόνο με επιδόματα και δάνεια που ενισχύουν τη ζήτηση. Χρειάζεται πραγματική αύξηση της προσφοράς.

Δεν είναι δυνατόν να έχουμε εκατομμύρια αδρανείς ιδιοκτησίες και ταυτόχρονα μια κοινωνία που δυσκολεύεται ολοένα περισσότερο να στεγαστεί.

Μοιραστείτε το: