Η Ενέργεια ως Ευκαιρία: Γιατί Χρειάζεται Νέα Ρεαλιστική Πολιτική

Μάνος Κρανίδης
Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ
Μέλος ΔΣ ΠΟΜΙΔΑ
CEO KRAMA PROPERTY

Η μαζική ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) αποτελεί σήμερα κρίσιμη προτεραιότητα για την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση του κόστους για νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας και αυξημένων τιμών στα ορυκτά καύσιμα, η αυτοπαραγωγή ενέργειας παύει να είναι επιλογή και γίνεται ανάγκη.

Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί. Οι μικρές εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών παραμένουν περιορισμένες – περίπου 35.000 σε όλη τη χώρα – ενώ λιγότερο από το 20% των κατοικιών προ του 2000 έχει ενεργειακά αναβαθμιστεί. Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια πολίτες συνεχίζουν να επιβαρύνονται με υψηλό ενεργειακό κόστος, χωρίς τη δυνατότητα εύκολης μετάβασης σε πιο αποδοτικές λύσεις, κυρίως λόγω χαμηλών εισοδημάτων και περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοδότηση.

Την ίδια στιγμή, τα οφέλη των ΑΠΕ είναι ξεκάθαρα. Τα φωτοβολταϊκά μειώνουν δραστικά τους λογαριασμούς ρεύματος, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες προσφέρουν άμεση εξοικονόμηση, ενώ τα σύγχρονα συστήματα θέρμανσης και ψύξης, όπως οι αντλίες θερμότητας, αυξάνουν σημαντικά την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών. Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η μείωση του ενεργειακού κόστους αποτελεί ζήτημα επιβίωσης.

Παρά τα πλεονεκτήματα, τα εμπόδια παραμένουν έντονα. Η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις και η πολυπλοκότητα των διαδικασιών αποθαρρύνουν τους πολίτες. Ο ΔΕΔΔΗΕ καθυστερεί σημαντικά τις συνδέσεις, ενώ το ΥΠΕΝ δεν έχει δημιουργήσει ακόμη ένα γρήγορο και λειτουργικό πλαίσιο ανάπτυξης.

Απαιτείται ένα νέο εθνικό πρόγραμμα «πλέγματος» που θα συνδυάζει επιδοτήσεις, φορολογικά κίνητρα, χαμηλότοκα δάνεια και πλήρως ψηφιοποιημένες διαδικασίες. Στόχος πρέπει να είναι η ενεργειακή αναβάθμιση 500.000 κατοικιών και ο διπλασιασμός των εγκαταστάσεων ΑΠΕ μέσα στην επόμενη τετραετία.

Παράλληλα, χρειάζεται αλλαγή προτεραιοτήτων: λιγότερα φωτοβολταϊκά σε αγροτικές εκτάσεις και περισσότερα σε στέγες, επιχειρήσεις και δημόσιες υποδομές.

Καθοριστική είναι και η ενίσχυση των ενεργειακών κοινοτήτων, ώστε να γίνουν μαζικά εφαρμόσιμες από δήμους, επιχειρήσεις και πολίτες.

Τέλος, είναι απαραίτητη η αναβάθμιση των δικτύων του ΔΕΔΔΗΕ και η θέσπιση νέων φορολογικών κινήτρων.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να περιμένει. Οι λύσεις υπάρχουν – χρειάζεται πολιτική βούληση για να εφαρμοστούν.